برگزاري كارگاه آموزشي زيبايي‌شناسي تدوين، ويژه تدوينگران
کارگاه آموزشی زیبایی‌شناسی تدوین، ویژه تدوینگران، تاکنون در چند مرکز استان برگزار شده است. ارزشیابی‌های صورت گرفته، بیانگر رضایت 90 درصدی فراگیران از این کارگاه آموزشی بوده است.

 تدوین برای بهترین روایت

کارگاه آموزشی زیبایی‌شناسی تدوین، ویژه تدوینگران، تاکنون در چند مرکز استان برگزار شده است. ارزشیابی‌های صورت گرفته، بیانگر رضایت 90 درصدی فراگیران از این کارگاه آموزشی بوده است. به‌طور کلی برگزاری این کارگاه در سال 97 برای 186 نفر پیش‌بینی شده است. در این گزارش به بررسی بخش‌های مختلف این کارگاه آموزشی پرداخته می‌شود.

ضرورت و هدف برگزاری کارگاه

تدوینگر ماهر احتیاج به مهارت، توانایی دیدن و تجسم تصاویر و برش‌ها و ترسیم آن‌ها در ذهن دارد. تدوینگر، کار فیلم‌بردار، بازیگر و مدیر تولید را می‌فهمد، زمان را دستکاری می‌کند، لحظاتی را نگه می‌دارد یا حذف می‌کند، نگاهی رها و بدون پیش‌داوری به تصاویر دارد و در نهایت دیدگاه کارگردان را کاملاً درک می‌کند و بهترین روایت را به تصویر در می‌آورد. ضعف مهارتی تدوینگران در داستان‌سرایی، حفظ تداوم کلیت فیلم، ایجاد ضرباهنگ و ساختار و... حس و اندیشه کارگردان و پیام فیلم را به درستی به مخاطب انتقال نخواهد داد. هدف از برگزاری این کارگاه آن است که بینش فراگیران را به خاستگاه اصلی تدوین که اندیشه و خلاقیت در تدوین است برگرداند و دانش نظری و زیبایی‌شناسی آن‌ها را برای اِعمال در تدوین فیلم‌ها و برنامه‌های تلویزیونی ارتقا دهد.

 مهم‌ترین مباحث مطرح شده در کارگاه

 فرمت‌های ویدئویی مورد استفاده در تلویزیون و کاربرد مناسب آن‌ها در تدوین و خروجی نهایی

 تدوین، کاربردهای آن و کار تدوینگر

 تفاوت‌های مونتاژ، تدوین و اپراتوری

 چگونگی پیدایش تدوین در سینما

 تکنیک‌های تدوین تداومی

 تکنیک‌های تدوین غیر تداومی

 زمان‌بندی ریتم و سرعت در تدوین

 کاربرد صحیح جلوه‌های بصری در تدوین

 مونتاژ گفت‌وگو

 ساختار سه پرده‌ای داستان و کاربرد آن در روایت داستانی و مستند

 چرخه کار در تدوین و روانشناسی اتاق تدوین

 دیدگاه مدرس کارگاه (روح‌ا... امیرتیمور)

مهم‌ترین دستاورد این کارگاه از نظر هنری بازخوانی مفاهیم پایه‌ای تدوین و بررسی سبک‌های نوین تدوین بود و همچنین از نظر فنی فرمت‌های جدید ویدئو، شیوه ترکیب آن‌ها در یک پروژه و کیفیت نهایی تصویر مورد تبادل نظر قرار گرفت. هم‌اکنون در سازمان توجه بیش‌تر به کمیت تدوین برنامه‌ها منجر به آن شده است که اثرگذاری هنر تدوین مغفول واقع شود. بی‌توجهی به احساسات مخاطب به چیزی که می‌بیند و عدم تفکر برای داستان‌پردازی بهتر یکی از چالش‌های جدید در برنامه‌سازی است. در این کارگاه به زیبایی‌شناسی تدوین و استفاده بهتر از این ابزار هنری پرداخته شد. توجه به دوره‌های ضمن خدمت، با توجه به روزآمد‌بودن فنون تدوین و استفاده از تجربیات استادان مختلف بسیار ارزشمند خواهد بود. تغییر، ذات هنر تدوین است و برگزاری چنین دوره‌هایی ضامن تغییر مثبت در فضای علمی همکاران است.

در سال‌های اخیر عملاً مسئولیت کارگردانی آیتم‌های تلویزیونی به تدوینگر سپرده شده و او در برنامه‌های تولیدی به همراه تهیه‌کننده و در برنامه‌های خبری به همراه خبرنگار ساختار برنامه را تعیین می‌کند. بسیار پیش آمده که تهیه‌کننده تصاویر ضبط شده را برای تدوینگر می‌فرستد و انتظار دیدن کار نهایی را دارد. پس علاوه بر تکنیک‌های تدوین، دانستن ساختار‌های روایی و داستان برای تدوینگران ضروری شده است و هم‌اکنون به تدوینگری خلاق می‌گوییم که ایده‌های مناسبی برای متن، ساختار و دیگر اجزا برنامه داشته باشد و بتواند روال مناسبی به تصاویر گرفته شده بدهد و داستان و ساختار مناسبی با تصاویر ایجاد کند. 70 درصد کار تدوینگر انتخاب پلان‌ برای شکل دادن به ساختار فیلم است. والتر مرچ برای انتخاب و همچنین چینش تصاویر و صداها برای رسیدن به یک ساختار مطلوب (قانون شش‌گانه) را مطرح می‌کند که در سال‌های اخیر مورد توجه فراوانی قرار گرفته است. او اولویت‌هایش برای انتخاب و چینش پلان‌ها را به این ترتیب اعلام می‌کند:

 احساسات، داستان،  ریتم،  نقطه تمرکز نگاه،  خط فرضی،  تداوم محیطی

 این قانون همانند آذرخش، بیابان تاریک انتخاب و چینش نماها را روشن می‌کند! شاید برای یک تدوینگر مبتدی سخت باشد که تداوم محیطی و خط فرضی را فدای حس صحنه کند، اما با تمرین و دقت در نمونه‌های موفق به‌درستی متوجه این قانون خواهد شد. والتر مرچ می‌گوید احتمالاً پیش نمی‌آید که شما در آن واحد مجبور باشید هر شش مورد را درباره یک پلان بررسی و تصمیم‌گیری کنید این شش مورد در یک حالت آزمایشگاهی مطرح می‌شوند نه دنیایی که ما در آن زندگی می‌کنیم. به این شش مورد نگاهی بیندازید، فرض کنید در یک بالن هستید که در حال سقوط است، هر چه وسایل را سبک‌تر کنید بیش‌تر بالا می‌روید.

اولین چیزی که بیرون می‌اندازید تداوم محیطی است. درباره آن نگران نباشید همه خوشحال می‌شوند یک نفر را نشان ندهید که کل راه را برای رسیدن به خانه طی می‌کند. پس تداوم محیطی را به‌هم بزنید و فیلم را از کندی و حوصله سر بردن نجات دهید. در ماشین را باز کنید و به باز شدن در خانه از داخل کات بزنید. همه می‌فهمند که او این مسیر را طی کرده است. ما نیازی نداریم ببینیم او ۵۰قدم راه می‌رود تا به خانه برسد.

مورد بعدی خط فرضی است که اگر مجبور باشید آن را فدا کنید ممکن است یک لحظه از فیلم دچار مشکل بشود اما بهتر از مشکل‌دار شدن ریتم، داستان و حس فیلم است.

دیگری نقطه تمرکز نگاه تماشاگر در تصویر است که ما آن را با عنوانeye tracing   می‌شناسیم و بیانگر جایی از تصویر است که چشم به آن نگاه می‌کند. (طبق تحقیقات نقاط یکسانی در هر تصویر وجود دارد که بیش‌ترین توجه را جلب می‌کنند) تدوینگران از این مورد برای نرم‌تر کردن کات استفاده می‌کنند.

مورد بعدی ریتم است. ممکن است شما در جای نامناسبی از نظر ریتم فیلم برش بزنید؛ اما اگر به داستان کمک کند و بیانگر احساس صحنه باشد و تنها راه شما برای بیان خوب داستان و حس صحنه این باشد که ریتم را به‌هم بزنید، حتماً این کار را انجام دهید.

سپس اگر تنها راه شما برای رسیدن به یک لحظه‌ حسی قوی در فیلم به‌هم‌زدن داستان است این‌کار را انجام بدهید، البته به یاد داشته باشید که ممکن است به‌طور موقت باعث گیجی تماشاگر و ناتوانی او در دریافت مقصودتان بشوید. فدا کردن داستان برای حس فیلم خطرناک است و مانند آن است که در آب شیرجه بزنید اما نتوانید زمان زیادی در آن باقی بمانید. اما اگر راه دیگری نداشتید داستان را فدای حس فیلم بکنید.

معرفی منابع:

  1. Editing Lessons from Walter Murch
  2. An Attentional Theory of Continuity Editing – Tim J. Smith

  3. In the Blink of an Eye: A Perspective on Film Editing

  1. This Guy Edits
  2. The History of Film and Video Editing – Ashley Kennedy
  3. www.palomar.edu /pages /lcecere /files /2014/08/ Editing.pdf
پیوستها

تاریخ انتشار: یکشنبه 22 مهر 1397