در کارگاه آموزش تصویربرداری خبری چه گذشت؟
کارگاه آموزشی تصویربرداری خبری، برای تصویربرداران شاغل در حوزه خبر در دو نوبت در مراکز گیلان و کهگیلویه ‌و ‌بویراحمد و در مجموع برای 31 نفر، به همت اداره کل آموزش سازمان برگزار شده است.

تصاویر خبری حرفه‌ای‌تر می‌شوند

کارگاه آموزشی تصویربرداری خبری، برای تصویربرداران شاغل در حوزه خبر در دو نوبت در مراکز گیلان و کهگیلویه ‌و ‌بویراحمد و در مجموع برای 31 نفر، به همت اداره کل آموزش سازمان برگزار شده است. ارزشیابی‌های صورت گرفته، بیانگر رضایت 93 درصدی فراگیران از این کارگاه آموزشی بوده است. در تقویم آموزشی سال 97 برگزاری این کارگاه برای 100 نفر از تصویربرداران شاغل در حوزه خبر پیش‌بینی شده است. در این گزارش به بررسی بخش‌های مختلف این کارگاه آموزشی پرداخته می‌شود.

ضرورت و هدف برگزاری کارگاه

هدف از برگزاری کارگاه آموزشی تصویربرداری خبری افزايش سطح کيفي توليدات خبري در شبکه‌هاي محلي و سراسری است. تخصص‌گرایی و مهارت‌آموزی لازمه دنیای پرشتاب امروز است و تلویزیون به عنوان قدیمی‌ترین رسانه تصویری در دنیای امروز نیازمند نیروهای متخصص و متبحر در تمام مشاغل است.

تصویربرداری به عنوان شغلی حساس، پر اضطراب و علمی از جایگاه ویژه‌ای در بین مشاغل خبری برخوردار است. همچنین لزوم اطلاع‌رسانی اثرگذار و جذب هر چه بیش‌تر مخاطب در رقابت رسانه‌ای موجب شده است که بازآموزی و دانش‌افزایی تصویربرداران خبر و آموزش تخصصی و کاربردی آن‌ها ضرورتی باشد که در کارگاه آموزش تصویربرداری خبری محقق می‌شود.

 مهم‌ترین مباحث مطرح شده در کارگاه

 کنترل عمق میدان در تصویر

منظور از اصطلاح عمق میدان در تصویر، ناحیه‌ای از عناصر موجود در صحنه است که به صورت واضح (Focus) دیده شود؛ به عبارت دیگر فاصله بین نزدیک‌ترین تا دورترین سوژه در یک نما که فوکوس دیده شود را عمق میدان می‌گویند.

عمق میدان، یکی از عوامل مؤثر در زیبایی‌شناسی تصویر و همچنین یکی از مهم‌ترین روش‌های کانون توجه سوژه برای بینندگان تلویزیون است و خبر به دلیل ذات تک گويي‌اش (مونولوگ) و تأثیر آن در کم‌ترین زمان ممکن باید از عمق ميدان کمی داشته باشد تا مخاطبان بدون کم‌ترين خوانش تصويري و با دقت بالا به محتواي مصاحبه شونده و يا خبرنگار توجه کنند.

عمق میدان زیاد در تصویر موجب برابرسازی اعتبار بصری عناصر موجود در صحنه و تأکید بر روابط بین آن‌ها می‌شود، اما عمق ميدان کم سبب جداشدن سوژه از پس زمينه، پرسپکتيو عميق در نما و ايجاد نقطه توجه براي مخاطبان مي‌شود. رسیدن به عمق میدان کم و اعتباربخشی به سوژه اصلی در تولیدات خبری نیازمند رعایت اصولی است که در ذیل به آن‌ها اشاره می‌شود.

1) دیافراگم: دیافراگم به عنوان يکي از عوامل کنترل کننده نور ورودي به دوربين مي‌تواند بر روي عمق ميدان تصوير تاثير بگذارد. بدين صورت که هر چه دهانه ديافراگم بازتر باشد، عمق میدان تصویر کم‌تر می‌شود تا سوژه اصلي در میان سوژه‌هاي ديگر موجود در کادر به صورت واضح و برجسته نمایش داده شود.

2)فاصله کانونی: فاصله کانوني لنزها دومين عامل مؤثر بر عمق ميدان تصوير است که در عکاسي به دليل استفاده از لنزهايي با فاصله کانوني ثابت، بايد براي رسيدن به عمق ميدان کم از لنزهاي تله با فاصله کانوني زياد بهره برد، اما در دوربين‌هاي تصويربرداري به دليل استفاده از لنزهاي زوم در آن‌ها بايد براي رسيدن به اين مقصود، لنز را در حالت تله قرار داد.

3) فاصله سوژه تا دوربین (فاصله فوکوس): یکی دیگر از عوامل مؤثر بر عمق میدان، فاصله سوژه از دوربين است که هر چه سوژه به دوربین نزدیک‌تر باشد، عمق میدان تصویر آن کاهش می‌یابد و سوژه به درستي از پس زمينه تصوير جدا می‌شود و در کانون توجه بیننده قرار مي‌گيرد. به عبارت ديگر با فوکوس بر یک جسم نزدیک‌تر به دوربین، عمق میدان کاهش خواهد یافت.

4) سرعت شاتر: سرعت شاتر به عنوان عامل فرعي، در کنترل عمق ميدان به دست تصويربردار مؤثر است. بدين صورت که با افزايش سرعت شاتر در دوربين تصويربرداري، کاهش عمق میدان اتفاق مي‌افتد و سوژه اصلي در صحنه متمايز مي‌شود یعنی می‌توان با افزایش سرعت شاتر و بازشدن دهانه ديافراگم به عمق میدان کمتر نایل آمد.

5) استفاده از فیلتر ND:استفاده از فیلتر کاهنده نور نيز مي‌تواند موجب کاهش عمق میدان تصویر شود، چون اين فيلتر بدون کم‌ترين تاثير بر تنالیته رنگ‌هاي تصوير، موجب کاهش شدت نور ورودي به دوربين مي‌شود و هر چه غلظت فیلتر استفاده شده بیش‌تر باشد، کاهش عمق میدان بیش‌تر است. به عنوان مثال فرض کنید در زیر آفتاب شدید می‌خواهیم از سوژه‌اي تصويربرداري کنیم و فضای اطراف سوژه پر از عناصر دیدگانی است که در صورت ثبت واضح آن‌ها ، سوژه مورد نظر ما در آن میان به چشم نمی‌آید و کانون توجه بيننده قرار نخواهد گرفت. در این صورت چاره‌ای جز باز کردن دیافراگم به منظور کاهش عمق میدان نداریم؛ اما نور موجود صحنه حتی با سرعت شاتر ۲۰۰۰/۱ثانیه نیز برای ثبت یک اکسپوز کم عمق زیاد است و این کار امکانپذیر نیست در این حالت ما راهی جز کاهش نور ورودی با فيلتر خاکستري رنگ NDنخواهيم داشت.

6) اندازه سنسور دوربين: سنسور دوربين فارغ از هر نوعي که باشد ( CCD، CMOSو( Faveon  اندازه آن در عمق ميدان موثر است؛ يعني هر چه اندازه سنسور استفاده شده در دوربين کوچک‌تري باشد عمق ميدان تصوير از دوربین‌هایی دارای سنسور بزرگ‌تر بيش‌تر است. به این علت که دوربین‌های دارای سنسور بزرگ‌تر برای اینکه میدان دیدی معادل دوربین‌های دارای سنسور کوچک‌تر داشته باشند، باید از لنزهای با فاصله کانونی بلندتر استفاده کنند.

البته برای مقایسه دو دوربین با سنسورهای مختلف، بایستی دقت کرد که لنزهای آن‌ها از نظر فاصله کانونی مؤثر مشابه باشند؛ یعنی ضریب برش (Crop factor) آن‌ها در نظر گرفته شود. در این حالت میدان دید (Fields of view) آن‌ها مشابه خواهد بود. اگر فاصله سوژه تا دوربین و اندازه دیافراگم نیز در هر دو دوربین یکسان تنظیم شود، پس از گرفتن يک نما با هر دو دوربین، خواهید دید که دوربینی که سنسور بزرگ‌تری دارد عمق میدان کم‌تری در تصویر خواهد داشت.

دیدگاه مدرس کارگاه (مجید شاهپوری)

مهم‌ترين دستاورد اين کارگاه آموزشي، نگاه حرفه‌اي و تخصصي به تصويربرداري خبر و آموزش علمي و کاربردي شرکت کنندگان اين کارگاه بوده است.

فراگیران در این کارگاه آموزشی ضمن آشنایی با آسیب‌های تولیدات خبری خود، اصول علمی تصویربرداری در رسانه‌های خبری بین‌المللی را فرا می‌گیرند و در قالب کار گروهی و عملی این اصول، تکنیک‌ها را در قالب آزمون عملي به‌کار می‌بندند.

بنابراین تداوم چنین کارگاه‌های آموزشی و برگزاری دوره‌های تکمیلی و پیشرفته آن به نحوی که بتواند تمام جامعه آماری تصویربرداران خبر را در پوشش خود قرار دهد، یقیناً می‌تواند به افزایش کیفی تصاویر تولیدات خبری و جذب مخاطب هر چه بیش‌تر- که اصلی‌ترین هدف دنیای امروز هر رسانه‌ای است- منجر شود. در ادامه به منظور بهره‌مندی همه تصویربرداران خبری و علاقه‌مندان حوزه تصویربرداری خبری، یکی از مباحث مطرح شده در این کارگاه آموزشی که در فعالیت‌های سازمان کاربرد گسترده‌ای دارد ارائه می‌شود.

 معرفی منابع

     علاقه‌مندان می‌توانند برای مطالعه بیش‌تر به منابع زیر مراجعه کنند.

1) تکنیک‌های عکاسی، آندریاس فی نینگر، ترجمه نصرا... کسرائیان، انتشارات اسرار دانش(1380)

2) اصول فناوری دوربین ویدئو، توشی تاکا ایکومو، ترجمه ارسطو مداحی گیوی، انتشارات اداره کل آموزش صداوسیما (1385)

3) از نگاتیو تا دیجیتال، مجید شاهپوری، ناشر مؤلف(1395)

4) تصویربرداری در یک نگاه، مجید شاهپوری، ناشر مؤلف (1396)

5) تکنیک‌ها و مفاهیم فیلم‌برداری، محمد رحیمی، نشر ساقی (1394)

6) تکنیک‌ها و مفاهیم تصویربرداری، مرتضی جانبخش، مرکز پژوهش‌های سیما (1396)

پیوستها

تاریخ انتشار: چهارشنبه 17 مرداد 1397