سينوزيت، التهاب و ورم سينوس است؛ اگر به هرعلت سينوسهايي كه درحفرههاي استخواني جمجمه و صورت قرار دارند، مخاطشان دچار ورم شود، سينوزيت رخ ميدهد
اگر شما دچار سينوزيت مزمن باشيد، حتما ميدانيد در اين فصل،كمكم بايد مراقب باشيد سينوزيت شما عود نكند، چون اين بيماري با سرماخوردگي و آلرژي فصلي دوباره فعال ميشود. شايد پزشكان متعددي را ملاقات كرده باشيد؛ ولي سينوزيت شما هنوز پابرجا است. دكتر سيدعباس صفوي نائيني، متخصص گوش و حلق و بيني و استاد دانشگاه شهيدبهشتي، يكي از برجستهترين استادان اين رشته درايران است. او نكتههاي جالبي براي شما كه دچار سينوزيت هستيد دارد كه خواندن آنها دربهبود بيماريتان بسيار كمككننده است.
سينوزيت، التهاب و ورم سينوس است؛ اگر به هرعلت سينوسهايي كه درحفرههاي استخواني جمجمه و صورت قرار دارند، مخاطشان دچار ورم شود، سينوزيت رخ ميدهد
تهرانيهايي كه سينوزيت دارند دراين هواي سرد و خشك تهران و آلودگي هوا، با عود سينوزيتشان چه كنند؟
بخورگرم و مرطوب بسيار مفيد است. بخور، موجب ميشود ترشحات نرم شده و از سينوس راحتتر خارج شوند و علايم سينوزيت برطرف شوند. درتهران دراين فصل، هوا خشك و آلوده است و موجب ميشود مژههاي سينوس از كار بيفتند و نتوانند مواد داخل سينوس را تخليه كنند و موجب سينوزيت ميشوند. با بخور دادن، اين مژهها دوباره فعال ميشوند. پس درمحيط خشك يا هنگام سرماخوردگي و در هواي اتاقي كه با گاز يا شوفاژ گرم ميشود، بهتر است 5 تا 10 دقيقه پيش از خواب بخور بدهيد و از تبديل سرماخوردگي به سينوزيت جلوگيري كنيد.
چرا وقتي دچار سينوزيت ميشويم، پيشاني، بيني و حتي زيرچشمها درد ميگيرد؟
سينوزيت، التهاب و ورم سينوس است؛ اگر به هرعلت سينوسهايي كه درحفرههاي استخواني جمجمه و صورت قرار دارند، مخاطشان دچار ورم شود، سينوزيت رخ ميدهد. علت اين التهاب، ممكن است در اثر سرماخوردگي يا حساسيت فصلي باشد يا ممكن است، دراثر هواي آلوده و حتي مواد شستوشودهنده شيميايي مانند وايتكس باشد. سينوسها حفرههايي خالياند پر از هوا كه از طريق مجرايي با بيني درارتباط هستند. درهرطرف صورت، 4 سينوس وجود دارد؛ سينوسهاي فكي زير چشم، سينوسهاي پيشاني و سينوسهاي پروفيرني بين چشمها و بيني قرار دارند و سينوس شبپرهاي پشت چشمها قرار دارد. سينوسها، از دوران تولد نوزاد به تدريج رشد ميكنند، بزرگ ميشوند و در18 تا 20 سالگي به حداكثر رشد خود ميرسند. ترشحات سينوسها، توسط مجرايي به بيني راه مييابد اگر به هردليل اين ارتباط سد شود، سينوزيت رخ ميدهد. باقي ماندن ترشحات در سينوس، موجب عفونت سينوس و درد ميشود.
اين سينوسها چه فايدهاي دارند؟
سينوسها، موجب سبكي استخوانهاي صورت و جمجمه ميشوند. موجب تشديد صداي انسان ميشوند. بهعنوان ضربهگير براي صورت عمل ميكنند و هواي تنفسي را گرم و مرطوب و تصفيه ميكنند و به عنوان عايقبندي حرارتي، براي دندانها و چشم و دربرابر نوسانات حرارتي سريع هواي درون بيني عمل ميكنند. ترشحات سينوس، خاصيت ضدعفوني هم دارد. مژههاي مخاطي سينوس، ترشحات سينوس را به سمت بيني هدايت ميكنند.
وجود ترشحات غليظ پشت حلق موجب بوي بد دهان و اختلال در حس چشايي و تشخيص بو و مزه غذاها ميشود.
اغلب، سنگيني و سردرد درصورت و سر، علت اصلي شكايات بيماران است
چرا در فصل سرد سال سينوزيت بيشتر رايج ميشود؟
آلرژي و سرماخوردگي، ميتوانند موجب سينوزيت شوند. انحرافات تيغه بيني كه راه انتقال ترشحات سينوس به بيني را سد ميكند، ميتواند موجب سينوزيت شود. پوليپها درداخل بيني هم، با انسداد اين راه ارتباطي موجب سينوزيت ميشوند. گاهي راه ارتباطي باز است ولي مژههاي سينوس فلج شده و ترشحات را خارج نميكنند، مانند خشكي هوا و آلودگي هوا و سيگار.
اينكه كسي هنگام پايين آوردن سرش مانند سجده، دچار درد شود نشانه سينوزيت است؟
شايد. سينوزيت دلايل متفاوتي دارد؛ درد، يكي از علايم آن است. هنگام درگيري سينوس، نقطه اوج درد درآن سينوس احساس ميشود. اغلب درد پيشاني و سنگيني آن، در درگيري هركدام از سينوسها به وجود ميآيد و هنگام پايين آوردن سر يا حركت سر به سمت جلو، بيشتر ايجاد ميشود. درد پس از يك تا 2 ساعت استراحت طولاني مانند خواب شبانه، خودش را بيشتر نشان ميدهد. وجود ترشحات زرد و سبز پشت حلق، از علايم ديگر سينوزيت است. احتقان و آبريزش بيني هم ممكن است نشانه سينوزيت باشد. گاهي درد در دندانهاي فوقاني، ميتواند نشانه سينوزيت فكي باشد. وجود ترشحات غليظ پشت حلق موجب بوي بد دهان و اختلال در حس چشايي و تشخيص بو و مزه غذاها ميشود. اغلب، سنگيني و سردرد درصورت و سر، علت اصلي شكايات بيماران است.
چرا وقتي سرما ميخوريم گاهي به دنبالش دچار سينوزيت ميشويم؟
اين، سينوزيت حاد است كه به دنبال سرماخوردگي رخ ميدهد و دوره 2 تا 4 هفتهاي دارد. اگر سينوزيت مكرر تكرار شود يا دوره آن بيش از 3 ماه طول بكشد، ممكن است فرد دچار سينوزيت مزمن شده باشد. براي تشخيص سينوزيت، وجود آلرژي و سرماخوردگي راهنماي تشخيص اين بيماري است.
درمحيط خشك يا هنگام سرماخوردگي و در هواي اتاقي كه با گاز يا شوفاژ گرم ميشود، بهتر است 5 تا 10 دقيقه پيش از خواب بخور بدهيد و از تبديل سرماخوردگي به سينوزيت جلوگيري كنيد
براي تشخيص سينوزيت نيازي به تهيه عكسهاي خاص است يا سيتياسكن هم براي تشخيص آن وجود دارد؟
عكسهاي ساده كافي نيست و سيتياسكن و آندوسكوپي بيني به تشخيص كمك ميكند؛ ولي اغلب راديوگرافيهاي ساده كافي نيست و سيتياسكن و آندوسكوپي سينوس بسيار كمككننده هستند.
درمان اصلي سينوزيت حاد چيست؟
درمان اصلي سينوزيت، برقراري ارتباط دوباره بين بيني و سينوس است و ترشحات سينوس، بايد بتواند به بيني تخليه شود و پس از آن علايم سردرد و سنگيني بيمار برطرف ميشود
بيماران دچار سينوزيت حاد چه كارهايي براي بهبود بيماريشان ميتوانند انجام دهند؟
در قدم اول، از آنتيبيوتيكها استفاده ميكنيم كه براساس سن بيمار و نوع ميكروب توليدكننده سينوزيت متغير است. روش ديگر، استفاده از آب نمك استريل براي شستوشوي بيني است كه ميتوانيد آن را از داروخانه تهيه كنيد. يك ليوان آب جوشيده سرد شده كه درآن نصف قاشق چايخوري نمك حل شده است را ميتوان درخانه تهيه كرد كه ترشحات سينوس را رقيق كرده و به تخليه ترشحات بيني و بهبود سينوزيت كمك ميكند.
دوش آب گرم به شرط اينكه فرد پس از آن درمعرض هواي سرد قرار نگيرد نيز موثر است. اغلب با اين روشهاي مراقبتي، سينوزيت حاد بهبود مييابد. اصل مهم درمان، مصرف به موقع و درست داروها درزمان كافي و طبق نظر پزشك است.
آيا سينوزيتي هم وجود دارد كه با اين روشهاي ساده هنوز باقي بماند و بيمار همچنان با آن درگير باشد؟
اگر عامل سينوزيت توسط تيغه بيني باشد، با جراحي و رفع آن، سينوزيت درمان ميشود. همچنين اگر عامل آن آلرژي باشد، بايد آلرژي و حساسيت بيمار درمان شود تا بيماري او كاملا بهبود يابد. امروزه تلاش ميشود از جراحي سينوس و دستكاري آن خودداري شود.
بدون جراحي چطور ميتوان مشكلات تيغه بيني را برطرف كرد؟
با استفاده از آندوسكوپ؛ با آندوسكوپ بدون دستكاري سينوس و اختلال در عملكرد آن، ميتوان سينوزيت را درمان كرد. براي عمل جراحي از طريق آندوسكوپ برخلاف ديگر روشهاي جراحي، هيچ شكافي روي بيني ايجاد نميشود و فرآيند جراحي از طريق حفرههاي بيني انجام ميشود. بالن راينو پلاستي روش جديد ديگري است كه با انجام آن، بالني درسينوس كارگذاشته و باد ميشود كه با فشار آن، راه ارتباطي سينوس به دهان بازشده، گشاد شده و ترشحات سينوس خيلي سريع تخليه شده و علايم بيمار خيلي زود بهبود مييابد